Lợi dụng tình hình giá điện tăng, trên thị trường điện gia dụng đã xuất hiện tràn lan những thiết bị tiết kiệm điện không rõ xuất xứ, mà thực chất chỉ là trò bịp, không có tác dụng.

Tiến sĩ Lê Văn Doanh, Bộ môn Thiết bị điện - điện tử, Khoa Điện, ĐH Bách Khoa Hà Nội.

Lợi dụng tình hình giá điện tăng, trên thị trường điện gia dụng đã xuất hiện tràn lan những thiết bị tiết kiệm điện không rõ xuất xứ, mà thực chất chỉ là trò bịp, không có tác dụng.

Những thiết bị này có hình dáng khá đa dạng, thường là hình hộp bằng nhựa được hàn kín có kích thước nhỏ, có khi chỉ bằng bao thuốc lá, được quảng cáo là có thể tiết kiệm từ 20 đến 50% điện tiêu thụ khi được đấu nối vào nguồn điện.  

Để chứng minh cho khả năng tiết kiệm điện của những thiết bị này, người bán hàng thường nhiệt tình biểu diễn màn “công tơ quay chậm lại” khi thiết bị được nối vào mạng điện. Không ít khách hàng đã bị thuyết phục, bỏ ra cả trăm nghìn đồng để mua về.

Tuy nhiên, những thiết bị này có khả năng tiết kiệm thực sự hay không, chất lượng và sự an toàn khi sử dụng chúng có bảo đảm hay không thì cho đến lúc nay các cơ quan chức năng vẫn chưa có sự xác nhận.

Chia sẻ với Đất Việt, tiến sĩ Lê Văn Doanh, giảng viên bộ môn Thiết bị điện – điện tử, khoa Điện, ĐH Bách Khoa Hà Nội, cho biết: bản thân ông đã mua những thiết bị kiểu này ở Lạng Sơn về làm thí nghiệm tại khoa. Kết quả thí nghiệm cho thấy: Thiết bị này không hề tiết kiệm được một chút điện năng nào.

Sau thí nghiệm, tiến sĩ Doanh còn kiểm tra cấu tạo bên trong của thiết bị. "Đây là một cục nhựa hàn kín không có ốc vít nên không thể tháo ra theo cách thông thường. Tôi buộc phải đập vỡ nó bằng búa. Cấu tạo bên trong của thiết bị tiết kiệm điện của Trung Quốc này chỉ là… một cục xi măng có gắn đèn led”.

Tiến sĩ Doanh khẳng định: “Tất cả những lời quảng cáo về khả năng tiết kiệm điện đến hàng chục phần trăm của các thiết bị tiết kiệm điện trôi nổi đều không được kiểm chứng, nếu không muốn nói là hoàn toàn giả dối”.

Trên thế giới, các nhà khoa học đang tập trung nghiên cứu các mạch từ làm bằng thép vô định hình. Các thiết bị này rất đắt, chưa phổ biến và chỉ có tính năng làm giảm dòng Fuco, một dạng tổn thất điện năng chứ không phải tiết kiệm điện năng tới 20-50%. Trong hình là thiết bị "tiết kiệm" điện sản xuất tại Trung Quốc. Ảnh minh họa: Đức Long.

Theo tiến sĩ Doanh, rất có thể khi thử nghiệm ở cửa hàng, người bán đã đồng thời bật một công tắc có tác dụng giảm điện áp và công tơ sẽ quay chậm lại để lừa người mua. 

Với hàm lượng “khoa học công nghệ” ở mức độ như vậy việc sử dụng chúng cũng không gây nguy hiểm gì cho mạng lưới điện nhưng bị tổn hại nhiều nhất chính là khách hàng.

“Xét về phương diện lý thuyết khoa học, không thể tồn tại một thiết bị tiết kiệm điện như đã được quảng cáo trên thị trường vì điều này sẽ phá vỡ định luật bảo toàn năng lượng. Đây thực chất chỉ là một hiện tượng lừa đảo người tiêu dùng mà thôi”,  tiến sĩ Lê Văn Doanh nhận xét.

Một số biện pháp tiết kiệm điện được Trung tâm tiết kiệm năng lượng Hà Nội, Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật, đề xuất: Đối với nhu cầu chiếu sáng: thay thế các bóng đèn kiểu cũ bằng bóng đèn compaq, tận dụng sánh sáng mặt trời vào ban ngày, hạ thấp độ cao của bóng đèn để chiếu sáng tốt hơn. Với điều hòa và tủ lạnh: lựa chọn loại có công suất thích hợp với như cầu sử dụng, ưu tiên những loại thế hệ mới có động cơ nén hiệu suất cao kết hợp với biến tần, đặt nhiệt độ vừa phải và bảo đảm không gian kín. Với thiết bị đun nóng: nên sử dụng bình nước nóng năng lượng mặt trời, các loại bếp có hiệu suất cao như bếp từ, lò vi sóng. Với máy bơm và các loại máy công xưởng: chọn động cơ có công suất hợp lý để không bị non tải, đặt thêm tụ điện khi hệ số công suất thấp hơn 0,85, đặt thêm biến tần cho máy bơm.